Basit Usulde Kazanç İndirimi Tutarları

İşletmenizin tabi olduğu vergilendirme usulünü değerlendirirken faaliyetiniz ve ilgili dönem birlikte ele alınmalıdır. Bu rehberde, basit usulle ilgili incelemede ihtiyaç duyulabilecek bilgileri ve kontrol başlıklarını bir araya getiriyoruz.

2026’da kimler basit usule tabi olur?

Önemli değişiklik: 1 Ocak 2026’dan itibaren basit usul kapsamı ciddi biçimde daraltıldı. Nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde faaliyet gösteren ticaret erbabı, imalatçı, inşaat işleri ve lokanta-kafe-bar işletmecileri artık gerçek usulde vergilendirilir.

Gebze ve Kocaeli bu değişikliğin doğrudan etkilediği bölgedir. Birçok mükellefi esnaf kaydıyla basit usulde olması nedeniyle geçmiş yıllarda beyanname vermemiş olabilir; bu durum 2026’dan itibaren sonuç doğurur.

Bu nedenle “basit usuldeyim, beyanname vermem” gerekçesiyle hareket eden bir işletmenin 2026 başından itibaren gerçek usule geçmiş olması ve beyan yükümlülüğü doğması mümkündür.

Kazanç nasıl hesaplanır?

Üç aşamalı bir hesap vardır:

1. Gayrisafî hasılat — brüt satış tutarı
2. Hazır giderler toplamı — saf hasılat üzerinden hesaplanan günlük gider, dönemsel gider ve kâr payı
3. Net hasılat — gayrisafî hasılat eksi hazır giderler toplamı

Hazır giderler toplamı, saf hasılatın (indirim öncesi tutarın) belirli bölümleri üzerinden hesaplanır: günlük gider tutarı, dönemsel gider, kâr payı ve istisna hasılat düşüldükten sonra kalan saf hasılat üzerinden.

Bu sıralamanın doğru uygulanması, hesabın sağlıklı olması için şarttır. Hazır giderler toplamını yanlış taban üzerinden hesaplamak, ya fazla ya az vergi hesaplanmasına yol açar.

Dönemsel gelir/gider

İşletme birden fazla dönemde kazanç elde ediyorsa veya gider yapıyorsa, dönemsel gelir-gider esası uygulanabilir. Bu yöntem, işin gerçek kârını daha iyi yansıtır.

Bazı işletmelerde dönemsel esas, yıllık esasa göre daha avantajlıdır.

Sınırı aşan işletmeler

Gayrisafî hasılat sınırını aşan işletmelerin defter tutma yükümlülüğü başlar. Bu durum, çoğu zaman ciddi ek iş yükü ve maliyet getirir.

SMMM uyarısı

Sınırın aşılması çoğu zaman kademeli olur: yıl başında sınırdan uzaktayken, yıl sonunda sınır aşılır. Bu nedenle yıl içinde hasılat takibi yapılması, sınırı aşma riskini önler.

Aşılması halinde, mükellefin tercihine bırakılmaksızın geçersiz sayılan basit usul defterinin yeniden kurulması ve fiili (kasa esası) vergilemeye geçiş yapılması gerekir.

Güncel Tutar

Basit usulde indirim, iki bileşenden oluşur ve her ikisi de saf hasılat üzerinden hesaplanır:

Son güncelleme: 1 Ekim 2026 — Oranlar her yıl gelir vergisi genel tebliği ile belirlenir. Yıllık kesin oranları GİB tebliğinden teyit etmenizi öneririz; özellikle sınırı aşma riski olan işletmelerde bu ayrım doğrudan vergi farkı yaratır.

> ⚠️ Bu tablo henüz güncellenmedi. Yayına almadan önce resmî tebliğden değeri girin; müşteri kararlarını bu rakama göre verir.

Resmî kaynak

Kaynak: www.gib.gov.tr